# Samba & NFS Paylaşım Sorunları: İzin Hiyerarşisi, POSIX İzinleri ve Güvenli Konfigürasyon

- Bağlantı: https://musti.org/sunucu/samba-nfs-paylasim-sorunlari-izin-hiyerarsisi/
- Yayımlanma: 2026-09-21T21:30:54+03:00
- Yazar: mmutlu

Karma (Windows + Linux) ortamlarda dosya paylaşımı yönetirken, en sık karşılaşılan
sorun kategorisi neredeyse her zaman **izinlerdir**. Samba (Windows istemciler için)
ve NFS (Unix/Linux istemciler için) farklı izin modelleri kullandığından, bu karmaşıklığı
anlamak kritik önem taşır.

## POSIX İzin Hiyerarşisinin Temeli

Linux’ta her dosya/klasör için üç seviyede izin tanımlanır: **sahip (owner), grup(
group), diğerleri (others)**. Her seviye için okuma (r=4), yazma (w=2), çalıştırma(
x=1) izinleri verilir.

    ```
    chmod 750 /paylasim          # Sahip: rwx, Grup: r-x, Diğerleri: yok
    chown kullanici:grup /paylasim
    ls -la /paylasim              # Mevcut izinleri görüntüleme
    ```

## Samba’da Çifte İzin Katmanı

Samba paylaşımlarında sıkça gözden kaçan nokta, izinlerin **iki farklı katmanda**
kontrol edildiğidir: hem Linux dosya sistemi izinleri (POSIX) hem de Samba’nın kendi`
smb.conf` dosyasındaki paylaşım tanımları. Bir kullanıcı dosya sistemi izni olsa
bile, smb.conf’ta `valid users` veya `write list` parametreleri kısıtlayıcıysa erişim
engellenir.

    ```
    [paylasim]
       path = /veri/paylasim
       valid users = @satis_grubu
       read only = no
       create mask = 0660
       directory mask = 0770
    ```

## NFS’te Yaygın Tuzak: root_squash

NFS paylaşımlarında en çok karşılaşılan şaşırtıcı davranış, istemci tarafındaki 
root kullanıcısının sunucu tarafında otomatik olarak kısıtlanmasıdır (`root_squash`
varsayılan davranıştır). Bu güvenlik açısından doğru bir tercihtir ancak beklenmedik“
izin reddedildi” hatalarına yol açabilir.

    ```
    # /etc/exports örneği
    /veri/paylasim  192.168.10.0/24(rw,sync,root_squash)
    ```

## Kullanıcı ID (UID/GID) Uyumsuzluğu

Karma ortamlarda en sinsi sorunlardan biri, farklı sistemlerdeki aynı kullanıcı 
adının **farklı UID/GID** değerlerine sahip olmasıdır. Bu durumda dosya sahipliği
görünüşte doğru olsa da erişim reddedilir. Kurumsal ortamda bu sorunu, kullanıcı/
grup kimliklerini merkezi bir dizin servisinden (Active Directory + SSSD/Winbind
entegrasyonu) senkronize ederek kalıcı olarak çözüyorum.

## Üç Katmanı Ayrı Ayrı Doğrulayın

Samba/NFS izin sorunlarının çoğu “izinler doğru görünüyor ama erişim yok” senaryosunda
gizlidir. Çözümün anahtarı, dosya sistemi izinleri, paylaşım seviyesi kısıtlamaları
ve kullanıcı kimlik eşleşmesi olmak üzere üç katmanı tek tek doğrulamaktan geçiyor.