# Akıllı Envanter Eşleştirme: Dağınık Veri Kaynaklarını LLM Tabanlı Metin Karşılaştırması ile Temizleme

- Bağlantı: https://musti.org/yapay-zeka/akilli-envanter-eslestirme-llm-metin-karsilastirma/
- Yayımlanma: 2026-09-21T21:48:24+03:00
- Yazar: mmutlu

Aynı fiziksel cihaz üç farklı sistemde üç farklı isimle karşınıza çıkarsa ne yaparsınız?
Kurumsal ortamda donanım envanteri genellikle birbirinden habersiz birden fazla 
sistemde tutuluyor: MECM’in kendi envanteri, satın alma departmanının Excel listesi,
muhasebenin demirbaş kayıtları. Bu kayıtları birleştirmeye çalıştığınızda tam olarak
bu sorunla karşılaşıyorsunuz.

## Tam Eşleşme Neden İşe Yaramıyor

Klasik bir SQL JOIN, “DESKTOP-A4X2K9” ile “Muhasebe-PC-14” ile “Demirbaş No: 2024-
0451” kayıtlarının aynı fiziksel cihaza ait olduğunu anlayamaz — çünkü aralarında
tam metin eşleşmesi yok. Bu üç kayıt ancak seri numarası, MAC adresi veya kullanıcı
adı gibi ortak bir alan üzerinden manuel eşleştirilebilir; binlerce cihaz için bu
pratik değil.

## LLM’in Devreye Girdiği Yer

Bir dil modeline farklı sistemlerdeki kayıtların (cihaz adı, kullanıcı, lokasyon,
satın alma tarihi) alanlarını verip “bu iki kayıt aynı fiziksel cihaza mı ait olabilir?”
diye sorduğumda, model bağlamsal ipuçlarını (aynı kullanıcı adı, benzer satın alma
tarihi, aynı departman) birleştirerek insan mantığına yakın bir değerlendirme yapabiliyor:

    ```
    Kayıt A (MECM): Hostname=DESKTOP-A4X2K9, Kullanıcı=ayilmaz, Departman=Muhasebe
    Kayıt B (Demirbaş): No=2024-0451, Zimmetli=Ahmet YILMAZ, Birim=Muhasebe, SatınAlma=Ocak 2024

    Model değerlendirmesi: "Yüksek olasılıkla aynı cihaz - kullanıcı adı örtüşüyor 
    (ayilmaz ~ Ahmet YILMAZ), departman aynı (Muhasebe), tarihsel olarak tutarlı."
    ```

## Güven Skoru ve İnsan Onayı

Modelin her eşleştirmesine yüksek/orta/düşük bir güven skoru eklettiriyorum. Yüksek
güvenli eşleştirmeleri otomatik onaylıyorum, orta ve düşük güvenli olanları bir 
insan gözden geçirme kuyruğuna alıyorum — bu hem hızı korur hem de yanlış eşleştirme
riskini sınırlar.

## Bir Adım Sonrası

Bu yaklaşımla yüzlerce cihazlık bir envanteri elle eşleştirmenin haftalar sürebilecek
işini birkaç günde — çoğunlukla insan onay süresi — tamamlayabildim. Sonuç, hangi
cihazın kimde olduğunu, ne zaman alındığını ve garanti durumunu tek bir birleşik
görünümde gösteren temiz bir envanter. LLM’lerin bu “bulanık” bağlamsal akıl yürütme
yeteneği, klasik kural tabanlı algoritmaların başarısız olduğu, insan yargısına 
yakın karar gerektiren veri temizleme görevlerinde gerçek değer sunuyor — tabii 
güven skoru ve insan onayı gibi güvenlik ağlarıyla birlikte kullanıldığında.
