Sabah kahvemi yudumlarken teknoloji dünyasında yine oldukça hareketli haberlere rastladım. Bir yanda yapay zekanın öncülerinden gelen çarpıcı kriz uyarıları, diğer yanda teknoloji devlerinin gözünü karartıp girdiği trilyon dolarlık yükümlülükler dikkat çekiyor. Bugün internette gezinirken takıldığım öne çıkan başlıkları ve kısa kısa haberleri kendi bakış açımdan derledim.
Geoffrey Hinton’dan 2027 Kriz Uyarısı
Yapay zekanın öncülerinden Nobel ödüllü bilim insanı Geoffrey Hinton, internette okuduğum haberlere göre oldukça karamsar açıklamalarda bulundu. Haberler.com’da yer alan habere göre Hinton, insanlığın bu teknolojiyi hiç geliştirmemiş olmasının belki de daha hayırlı olabileceğini savundu. Üstelik yapay zekanın bu yılın sonlarında veya 2027 yılında elektrik hatlarında ve finans sistemlerinde ciddi bir krize yol açabileceğini iddia etti.
Benim yorumum: Yapay zekanın mimarlarından birinin “keşke hiç yapılmasaydı” noktasına gelmesi insanı gerçekten düşündürüyor. 2027 tahmini biraz yakın görünse de enerji altyapılarının ve finans piyasalarının bu hızlı tüketime ne kadar dayanabileceği sorusu bence de kenarda durması gereken bir şüphe.
5 Teknoloji Devinin 3,2 Trilyon Dolarlık AI Riski
Teknoloji devlerinin yapay zeka yarışında harcadığı rakamlar giderek daha ürkütücü seviyelere ulaşıyor. Ekonomim.com sitesindeki habere göre Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta ve Oracle’ın üstlendiği bilanço dışı yapay zeka yükümlülükleri altı ayda ikiye katlanarak 3,2 trilyon dolara ulaştı. Bu devasa rakam, söz konusu beş büyük şirketin toplam varlıklarının yüzde 80’ine denk geliyor.
Benim yorumum: Varlıkların yüzde 80’i oranında bir taahhüde girmek bana göre büyük bir risk. Şirketler yarıştan kopmamak için ellerindeki tüm kozları oynuyor ama bu yatırımların geri dönüşü beklenenden yavaş olursa teknoloji dünyasını sarsacak bir tabloyla karşılaşabiliriz.
Oracle ile Tencent Arasındaki 7 Milyar Dolarlık Anlaşmaya ABD Engeli
Küresel teknoloji rekabetinde sular durulmuyor. Sozcu.com.tr kaynaklı habere göre Oracle, ABD yönetiminin ilettiği güvenlik endişelerinin ardından Çinli Tencent ile yapmayı planladığı çip kiralama anlaşmasını iptal etti. Anlaşma, Güneydoğu Asya’daki veri merkezlerinde 100 bin yapay zeka çipine erişimi kapsayan 7 milyar dolarlık dev bir sözleşmeyi içeriyordu.
Benim yorumum: Ticari boyutu 7 milyar dolar olan bir anlaşmanın hükümet uyarısıyla bir anda masadan kalkması, donanım erişiminin ne kadar politik bir hal aldığını kanıtlıyor. Şirketler siyasi dengeler nedeniyle devasa gelirlerden vazgeçmek zorunda kalıyor.
MEB’den Not Şişirmeye Yapay Zekalı Engel
Eğitim tarafında da yapay zekanın kullanımı yaygınlaşıyor. Tgrthaber.com haberine göre Milli Eğitim Bakanlığı, YKS yerleştirmelerinde büyük rol oynayan Ortaöğretim Başarı Puanı’ndaki (OBP) adaletsizlikleri engellemek için harekete geçti. Bakanlık, not şişirmelerinin önüne geçmek adına Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nde yapay zeka destekli çözümleri devreye alıyor.
Benim yorumum: Yıllardır okul bazlı not farklarının sınav sonuçlarına etkisi tartışılıyordu. Yapay zekanın bu tür değerlendirmelerde objektifliği sağlamak amacıyla kullanılması bence öğrenciler açısından oldukça adil bir adım olabilir.
Kisa Kisa
- Msn.com haberine göre İstanbul Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele ekipleri, yerli ve milli yapay zeka sistemlerinden faydalanarak düzenlediği operasyonda yasadışı bahis oynattığı ve aracılık ettiği tespit edilen 151 kişiyi yakaladı.
- Webrazzi’de okuduğum habere göre fiziksel yapay zeka donanımlarının ticareti ve fiyatlandırılması için altyapı sunan Stoa girişimi, 212’den yatırım almayı başardı.
- Dunya.com haberine göre Avrupa Birliği liderleri, yapay zeka alanında küresel rekabeti artırmak ve teknolojik bağımlılıkları azaltmak amacıyla 13 Kasım’da Dublin’de bir zirve gerçekleştirecek.
Gunun Ozeti
Bugün okuduğum haberler teknoloji dünyasının hem ekonomik riskler hem de güvenlik kaygıları arasında sıkıştığını net bir şekilde gösteriyor. Yapay zeka yatırımlarının trilyon dolarlara ulaşması ve alanın öncülerinden gelen kriz uyarıları madalyonun bir yüzüyken, eğitim ve emniyet gibi alanlardaki pratik uygulamalar diğer yüzünü oluşturuyor. Bakalım ilerleyen günlerde bu dengeler nasıl şekillenecek.